Độc đáo gốm sứ Gò Công

Rời quê hương cách đây 8 năm để theo chồng định cư ở vùng Bordeaux, Pháp. Nhưng 2 năm sau chị đã “lôi kéo” được anh chàng họa sĩ Francois Jarlov trở lại Việt Nam thực hiện giấc mơ ngay tại quê mình, nơi chưa từng có ai làm gốm sứ bao giờ. Đó là chị Phan Thị Thùy Mai, 33 tuổi, chủ cơ sở gốm Đông Gia, thị trấn Vĩnh Bình, H.Gò Công Tây, Tiền Giang.

1.Không đi thẳng vào câu hỏi của khách, chị bắt đầu giải thích tại sao lại làm gốm sứ. Chị nói xứ mình từ thời xa xưa đã có những làng nghề rất nổi tiếng như Bát Tràng, Lái Thiêu… làm gốm theo cách thủ công và pha men cổ truyền. Nhưng rồi những làng nghề dần dần bị mai một đi, và người làm gốm bây giờ ít còn ai chịu khó tự pha men nữa mà sử dụng men pha sẵn từ Trung Quốc. Sợ người nghe không hiểu, chị giải thích cặn kẽ: “Khác với men công nghiệp, nếu pha màu xanh thì ra xanh, pha đỏ thì ra đỏ. Còn men hỏa biến được pha tự nhiên theo công thức gia truyền. Ví dụ cái chén trước khi nung là màu vàng của đất sét. Nhưng sau 9 tiếng đưa vào lò với nhiệt độ 1.300 độ C thì sẽ ra màu tím hoặc xanh, nên gọi là hỏa biến”.

“Nhứt dáng nhì da”, đầu tiên là kiểu dáng đẹp, men độc rồi mới tới đất. Chẳng hạn như màu xanh của gốm Đông Gia được tạo ra do sự tương tác hóa học giữa ôxit sắt và titan cộng với nhiệt, gọi là men hỏa biến, màu sắc do men tạo ra chớ không phải do màu. Sự khác biệt còn tùy thuộc vào môi trường lò, nhiệt độ nung, thời gian nung và thành phần hóa học của men. Thậm chí, cùng một loại men nhưng đất khác nhau cũng cho ra màu khác. Chị đưa ra một cái bình hoa làm ví dụ. Cũng là men hỏa biến, có thể làm thêm một cái khác với kiểu dáng tương tự, nhưng màu sắc, hoa văn và giọt chảy thì không hoàn toàn giống nhau. Lợi thế của gốm Đông Gia là nung tới 1.300 độ C nên đất đã sánh lại. Vì vậy mà xài lâu ngày men vẫn không bị sứt mẻ, khi đưa tay gõ nhẹ thì nghe tiếng kêu leng keng rất thanh.

Nhưng để làm được men quý đòi hỏi quá trình nghiên cứu lâu dài. Như loại men ngọc, càng sử dụng càng thấy đẹp long lanh như ngọc, lúc thì thấy màu xanh đậm, lúc xanh nhạt. Còn khi uống trà thì làm cho màu trà đẹp hơn. Chị Mai cho biết xưa nay ở Việt Nam có loại men xác trà, màu xanh nhưng hơi ngả vàng. Xác trà thì dễ làm nhưng để đi đến men xanh thì rất khó. Khó nhất là xanh da trời vì chỉ có một loại tràng thạch làm ra được loại men này. Có thể hôm nay mua được tràng thạch cho ra màu xanh thế này, nhưng sau đó mua tràng thạch khai thác ở địa điểm khác sẽ không làm ra được men giống như cũ. Chính vì vậy mà có những loại men bị thất truyền, không làm lại được, nên rất quý.

2.Người Nhật nói rằng nền kinh tế Việt Nam mình phát triển theo chiều thẳng đứng, còn họ thì đi lên từ từ theo đường dốc. Nhưng chính nhờ đi theo đường dốc mà họ tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm. Còn mình đi lên theo chiều thẳng đứng, không làm hàng thủ công mà đi thẳng vào sản xuất công nghiệp nên không biết gì về men, về gốm sứ làm bằng phương pháp thủ công. Theo chị Mai thì nền kinh tế của Nhật dù đã phát triển vượt bậc nhưng đến bây giờ nước họ vẫn còn tồn tại những làng nghề sản xuất gốm thủ công và mỗi gia đình chuyên làm một loại men khác nhau.

Trong khi đó thì ở nước ta bây giờ đi tìm một người sản xuất gốm bằng tay là rất khó, vì không ai đào tạo nữa. Chị Mai đặt vấn đề tại sao ngay từ thời Lý, Trần đã có những vật dụng bằng gốm rất đẹp, sắc sảo. Còn thời đại công nghiệp bây giờ nghề truyền thống bị mai một đi, bị thất truyền, vì không còn ai tìm tòi, làm lại cái ngày xưa, vì nền kinh tế phát triển theo chiều thẳng đứng. Theo chị thì gốm sứ làm bằng tay có khi không được hoàn chỉnh nhưng có tính con người hơn, và trải qua thời gian sẽ thành đồ cổ có giá trị về văn hóa, tinh hoa của con người. Còn sản phẩm công nghiệp, dù tròn trịa nhưng nó được làm bằng máy móc, hàng loạt, có bể cũng không tiếc vì có thể mua lại cái khác.

Chính vì nhận thức như vậy nên chị đi theo hướng thủ công, sản xuất men hỏa biến mặc dù rất khó. Vấn đề là sản phẩm của gia đình chị luôn có sự khác biệt với sản phẩm cùng loại vì tính độc đáo và cạnh tranh rất cao. Ví dụ có khách hàng khi nhìn thấy bình trà vuông được làm bằng men thiên mục và cho ra màu nâu, rất thích nên đặt làm 2.000 cái. Nhưng nghĩ là giá cao, họ đi tìm nơi khác nhưng cuối cùng phải quay lại vì nơi khác không thể làm được loại men với màu sắc rất lạ chưa từng thấy như của Đông Gia. Chị Mai lý giải: “Nếu chỉ sản xuất với giá rẻ thì đến một lúc nào đó nguồn tài nguyên sẽ cạn kiệt, vì đất cũng không phải là vô tận. Và nếu cứ bán rẻ như thế thì sau này con cháu mình sẽ không còn gì để ăn”.

3.Gần như tất cả các loại đất sét đều có thể làm được gốm, nhưng đất nào làm loại gốm nào thì hơi khó vì có một số loại men phải có đất thích hợp mới làm ra được một số màu nhất định. Chẳng hạn như cùng một loại men nhưng đất của Pháp và đất Tiền Giang sẽ cho ra màu sắc khác nhau, vì đất của mình có nhiều oxit sắt. Khi nung tới 1.300 độ C, oxit sắt sẽ chảy thành những giọt rất đẹp và tạo ra những sản phẩm độc đáo.

Bắt đầu từ một lò nung nhỏ, chị Mai cho biết thời gian đầu gặp rất nhiều khó khăn vì Gò Công ở xa nguồn nguyên liệu. Đầu tiên vợ chồng chị phải lên tận Bình Dương để mua gạch cách nhiệt nhập từ Malaysia về, sau đó thiết kế, rồi xây lò. Đa số các cơ sở làm gốm đều mua nguyên liệu pha sẵn của Trung Quốc, vì vậy những loại nguyên liệu đặc biệt để pha thủ công rất khó kiếm trên thị trường. Như trường thạch chị phải chạy ra tận Hà Nội để mua. Rồi silicat, oxit sắt, oxit đồng…, mỗi món mua ở mỗi tỉnh. Nhiều khi mua xong, chở về tới nơi thì dở khóc dở cười, như có lần mua tro xương nhưng lại là thạch cao. Còn hiện nay trung bình mỗi tháng Đông Gia xuất khẩu một container đi Nhật, Pháp và một số nước châu Âu.

“Điều bất ngờ là loại đất sét lấy từ vùng Đồng Tháp Mười của Tiền Giang khi làm men ngọc lại cho ra loại gốm rất đẹp, đặc biệt là màu nâu và tím. Từ thành công bước đầu, chúng tôi hy vọng sẽ mở rộng sản xuất để tạo ra một dòng sản phẩm đặc thù riêng của ĐBSCL, bằng loại đất của Tiền Giang, để khi nói đến Đông Gia thì khách du lịch biết nó được làm tại Tiền Giang”, chị Mai nói.

Sản phẩm của Đông Gia rất đa dạng với hàng trăm mẫu mã khác nhau, từ vật dụng trang trí nhà cửa, khách sạn, đến bộ liễn thờ bằng gốm Raku. Rồi những loại men độc, hàng độc, được xoay tay có thể dùng làm của hoặc sử dụng trong nhà, rất đặc biệt vì không cái nào giống cái nào, như bình trà vuông chẳng hạn. Dòng tiếp theo là đồ gia dụng như tô, chén, dĩa, muỗng… bằng sứ, có thể đưa vào máy rửa chén được.

Đông Gia hiện có một showroom ở đường Lê Thánh Tôn, TP.HCM để khách hàng xem mẫu. Thương hiệu Đông Gia đã đăng ký quốc gia, quốc tế và một số mẫu đã đăng ký độc quyền. Logo của Đông Gia là biểu tượng bông sen và mặt trời, bằng dấu triện đóng bên dưới mỗi sản phẩm.                   

Cải cách hành... dân!

            Từ nhiều năm nay TP Mỹ Tho đã áp dụng thủ tục hành chính “một cửa”, nhưng theo đại tá Lê Dũng, đại biểu HĐND tỉnh Tiền Giang, thì vẫn còn nhiều trường hợp người dân bị… hành một cách vô lý. Chẳng hạn như thủ tục chuyển nhượng nhà đất, theo quy định thì chỉ cần có hợp đồng chuyển nhượng, giấy chứng nhận QSDĐ ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và các thủ tục về thuế. Khi đi công chứng, người dân bị đòi giấy CMND, hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn… Đến khi nộp hồ sơ thì  cơ quan thuế lại đòi thêm bản sao giấy CMND, bản sao giấy đăng ký kết hôn, bản sao hộ khẩu…

Theo đại tá Lê Dũng thì “có khi cơ quan công quyền lại quá lo cho dân”. Ví dụ như Luật hôn nhân gia đình quy định tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung. Vì vậy, khi người dân đăng ký quyền sở hữu do một người đứng tên, nếu có vấn đề phát sinh thì người vợ hoặc chồng sẽ khởi kiện và tòa sẽ xử. Trong khi đó thì cơ quan công quyền lại yêu cầu người dân phải chứng minh đây là tài sản riêng thì mới được đăng ký. Có những thủ tục khi hỏi ở cơ quan thuế thì được biết đã bỏ rồi, nhưng ở bên dưới vẫn đòi. Khó hiểu nhất là khi làm thủ tục xin cấp chủ quyền nhà, cơ quan thuế đòi người dân phải có hóa đơn đỏ mua vật liệu xây dựng để chứng minh là tự xây dựng. Ông Dũng đặt vấn đề: “Nếu sợ trốn thuế tại sao không quản lý người bán mà lại quản lý người mua?”

Theo nghị định của Chính phủ thì một việc không trả hồ sơ để người dân bổ sung quá 2 lần, trừ trường hợp do người dân thiếu sót. “Nhưng theo ông Dũng thì ở cấp xã có những trường hợp người dân phải bổ sung tới 5 lần, thậm chí tới… 7 lần! Thậm chí, có những trường hợp người dân đã cất nhà ở từ trước ngày 15.10.1993 rất lâu, nhưng chẳng rõ do sơ suất của ai mà khi được cấp quyền sử dụng đất nông nghiệp lại không nói tới đất ở. Thế là bây giờ người dân buộc phải đi “xin” quyền sử dụng đất ở. Nhưng khi cấp xã  làm xong, nộp về trên thì trên lại “phán” trường hợp này sai pháp luật, phải thu hồi giấy chứng nhận QSDĐ, phải tổ chức thanh tra và phải lập lại hồ sơ hết sức nhiêu khê. Chính vì vậy mà tại UBND xã Đạo Thạnh còn tồn đọng hơn 300 hồ sơ nằm trong hộc tủ, trong khi ở xã Trung An thì còn hơn 1.000 hồ sơ, không giải quyết được cho dân”, ông Dũng bức xúc.

Cũng theo ông Dũng thì sau khi UBND TP Mỹ Tho ban hành quyết định 02 về quy hoạch xây dựng thì ở cấp xã lại phát sinh vấn đề hết sức rắc rối. Cụ thể là khi người dân có nhu cầu sang nhượng đất, nếu như thửa đất đó chưa có sẵn đường đi thì chính quyền yêu cầu người dân phải cắt ra để làm đường đi rộng 4m, gọi là thỏa thuận quy hoạch, kể cả đất của cha sang tên cho con! Điều này, theo ông Dũng thì quyết định 02 của UBND TP Mỹ Tho không có đề cập đến, nhưng khi thực hiện thì chính quyền cơ sở lại đặt ra, làm khó dân.

Kỳ lạ hơn, ngay tại Sở Tài nguyên-Môi trường Tiền Giang lại có quy định khi người dân sang nhượng đất buộc phải trích biên bản đo đạc, trong khi chính cơ quan này thiết lập và giữ biên bản nhưng lại buộc người dân phải đi trích lục để đi nộp cho mình. Rồi người dân còn bị yêu cầu phải nộp thông báo miễn thuế thu nhập cá nhân, bằng bản chính, trong khi ngành thuế lại nói chỉ có một bản chính, không thể giao cho người dân. Ông Dũng nói: “Nếu gọi là một cửa liên thông thì tại sao ngành tài nguyên-môi trương không mang bản photocopy đi đối chiếu với ngành thuế mà lại bắt dân phải  làm, lại còn đòi bản chính, cái mà người dân không có?”

            Và ông Dũng cảnh  báo: “Chính vì bị làm khó, rắc rối như vậy nên người dân nản chỉ, không muốn làm. Hậu quả là khi có giải tỏa, đền bù thì sẽ phát sinh khiếu kiện, lúc đó càng khó hơn”.         

Ông chánh án "3 trong 1"!

            Làm thay công việc của thư ký tòa, ông chánh án bị tố đã tự đứng ra nhận đơn khởi kiện rồi trực tiếp xét xử. Xử xong, ông tiếp tục giúp đương sự “chạy án” lên tòa cấp trên!

*Thủ tục… đầu tiên!

Sự việc bắt đầu từ một vụ tranh chấp dân sự. Năm 2008 ông Nguyễn Minh Chiêu (ngụ ấp Chánh, xã Đức Lập Thượng, H.Đức Hòa, Long An) có mua chiếc xe ô tô hiệu Chevrolet Captivalt, biển số 52F-4303, trị giá hơn 483 triệu đồng. Vì muốn đăng ký biển số xe của TP.HCM, ông Chiêu đã nhờ bà Trần Thị Dung (ngụ 418 đường Nguyễn Sơn, P.Phú Thọ Hòa, Q.Tân Phú, TPHCM) là em nuôi và có quan hệ làm ăn chung, đứng tên giùm. Tiền mua xe và chi phí đăng ký xe do ông Chiêu bỏ ra.

Do trong quá trình làm ăn chung giữa hai người phát sinh mâu thuẫn. Thế là ngày 30.11.2010 bà Dung nộp đơn khởi kiện tại TAND H.Đức Hòa để đòi lại chiếc xe do mình… đứng tên! Và cũng từ đây vụ việc liên quan đến một số quan tòa. Theo biên bản làm việc giữa ông Trương Hòa Bình, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Huyện ủy Đức Hòa với bà Dung ngày 26.10.2011, bà Dung tố cáo: “Sau khi nộp đơn khởi kiện, bà Dung đã gặp ông Nguyễn Văn Đến, Chánh án TAND H.Đức Hòa để trình bày sự việc. Ông Đến hứa sẽ trực tiếp giải quyết vì xe do bà Dung đứng tên nên phần thắng sẽ thuộc về bà Dung. Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận đơn thì ông Đến cũng nhờ bà Dung “mua giùm” một máy tính xách tay và một điện thoại di động, đồng thời yêu cầu bà Dung ứng trước 10 triệu đồng để “lo thủ tục xét xử”!

Vẫn theo tố cáo của bà Dung với UBKT Huyện ủy Đức Hòa, vì “chắc ăn” sẽ lấy được xe nên bà đã mua cho ông Đến một máy tính xách tay hiệu Dell 16 triệu đồng và một điện thoại Nokia N72 giá 7,2 triệu đồng. Nhưng sau đó ông Đến còn tiếp tục yêu cầu bà đưa thêm 20 triệu đồng “chi phí” nữa. Khi bà Dung thắc mắc sao tốn nhiều tiền quá thì ông Đến giải thích “vì phải lo chạy ở nhiều nơi”! Kết quả là tại phiên tòa sơ thẩm ngày 8.4.2011 do Đến trực tiếp xét xử, bà Dung được tuyên thắng kiện. Tòa buộc ông Chiêu phải “trả lại” xe cho bà Dung.

*“Cưa đôi” chiếc Chevrolet!

Cho rằng mình bị tòa huyện xử ép, ông Chiêu nộp đơn kháng cáo lên tòa cấp trên. Lúc này, vì thấy việc làm của mình không đúng nên bà Dung nao núng, muốn rút đơn khởi kiện. Nhưng theo tường trình của bà Dung với UBKT Huyện ủy Đức Hòa thì ông Đến đã làm áp lực, yêu cầu bà phải tiếp tục vụ kiện vì nếu không thì sẽ ảnh hưởng đến công việc của ông(!?) Ông Đến còn đặt thẳng vấn đề: nếu ông lo thắng kiện thì sẽ “chia đôi” chiếc ô tô. Sau khi tòa tuyên án xong thì lấy xe lại và đem bán.

Dù sợ mắc tội đưa hối lộ, nhưng vì đã lỡ chi nhiều tiền rồi nên phải tiếp tục theo. Bà Dung cho biết sau đó ông Đến hẹn gặp bà tại quán ăn Đồng Xanh ở thị trấn Bến Lức. Tại đây, ngoài ông Đến còn có một người lạ, được giới thiệu là ông Lê Quang Hùng, Phó chánh án TAND tỉnh Long An. Vẫn theo tường trình của bà Dung với UBKT Huyện ủy Đức Hòa: “Ông Đến kêu tôi bỏ phong bì đưa cho ông Hùng 20 triệu đồng. Tôi đã làm theo và đưa tiền trực tiếp cho ông Hùng. Nhưng rồi sau đó ông Đến lại cho biết người thụ lý vụ án không phải là ông Hùng mà là ông Lê Văn Lắm. Vì vậy, theo yêu cầu của ông Đến, ngày 15.5.2011 tôi phải đưa thêm 10 triệu đồng để ông chi cho ông Lắm”.

Cũng theo tường trình của bà Dung thì sau đó ông Đến lại điện thoại nói ông Lắm đòi thêm 20 triệu đồng nữa “mới đủ chi phí”, đồng thời cho số tài khoản của ông Lắm để bà Dung chuyển tiền. Ngày 24.5.2011, bà Dung nhờ em ruột là Trần Minh Hòa chuyển 20 triệu đồng vào tài khoản số 010293952 của ông Lê Văn Lắm tại Ngân hàng Đông Á. Chuyển tiền xong, bà Dung được ông Lắm triệu tập đến TAND tỉnh Long An 2 lần, nhưng cả 2 lần đều không làm việc được vì ông Chiêu không đến.

Vì nghi ngờ có chuyện khuất tất nên phía bị đơn yêu cầu thay đổi thẩm phán và TAND Long An phân công thẩm phán Võ Văn Hiếu trực tiếp xét xử. Thấy tình thế bất lợi, bà Dung điện thoại yêu cầu ông Đến trả lại toàn bộ số tiền đã đưa và không tiếp tục tham gia vụ kiện nữa. Lúc đó, ông Đến động viên bà Dung cứ yên tâm, ai xử cũng thắng kiện vì ông đã chuyển 20 triệu đồng cho ông Hiếu rồi. Nhưng tại phiên xử phúc thẩm ngày 26.8.2011, bà Dung bất ngờ xin rút lại yêu cầu khởi kiện.

*Trả lại tiền… chạy án

Sau phiên tòa phúc thẩm, bà Dung liên tục điện thoại đòi ông Đến phải trả lại tất cả các khoản mà bà đã “chung chi” nên sau đó có người mang điện thoại, máy tính xách tay đến nhà bà để trả lại. Về phần tiền, ông Đến cho rằng tại phiên tòa sơ thẩm bà Dung được xử thắng kiện, coi như chi phí đã xong. Riêng số tiền đã chi ở tòa cấp trên thì để từ từ ông tìm cách lấy lại. Và ông dọa: “Nếu để lùm xùm ra thì chết, kể cả em, vì đây không phải là chuyện nhỏ đâu”!

Không đồng ý với cách “xử” như vậy nên ngày 21 và 22.9.2011 bà Dung đã tới thẳng trụ sở TAND H.Đức Hòa để… đòi tiền. Không gặp được ông Đến, bà Dung đã lớn tiếng la lối giữa chốn công đường. Khoảng 2 ngày sau, ông Mai Văn Hiệp (là thư ký tòa) điện thoại hẹn bà Dung ra… vòng xoay Phú Lâm để nhận lại tiền do ông Đến gửi, nhưng bà Dung sợ không dám tới chỗ hẹn. Sau  đó, thẩm phán Lê Văn Lắm tìm đến nhà bà Dung yêu cầu bà nhận lại số tiền 20 triệu đồng do bà đã “chuyển nhầm” vào tài khoản của ông. Nhưng bà Dung không nhận và đòi phải trả hết số tiền mà bà đã đưa trước đó. Mấy hôm sau thì có người đến gặp con bà Dung nói “có quà của chú ở Đức Hòa gửi”. Khi bà Dung mở ra thì trong gói quà đó có 60 triệu đồng.                                                            

*Ngày 30.12.2011, ông Trương Hòa Bình, Phó chủ nhiệm UBKT Huyện ủy Đức Hòa, xác nhận: “Bà Dung có đến đây tố cáo việc bà phải nộp tiền theo yêu cầu của ông Đến trong quá trình xét xử vụ kiện từ huyện đến tỉnh, nhưng lúc ấy bà cứ tưởng là lệ phí xét xử chớ không biết đó là đưa hối lộ. Chúng tôi đã lập biên bản ghi nhận sự việc, đồng thời yêu cầu bà Dung cung cấp chứng cứ để có cơ sở báo cáo với thường trực Huyện ủy. Tuy nhiên, sự việc kéo dài vì đến nay chúng tôi mới được cung cấp thêm thông tin”.

Chúng tôi cũng liên hệ với ông Lê Văn Lợi, Chánh án TAND tỉnh Long An, để làm rõ sự việc, nhưng ông Lợi cho biết: “Tôi vẫn chưa nhận được thông tin về việc này”.

Vỡ nợ tiền tỉ trong trường học

            Đó là Trưởng tiểu học Long Trung 1, một ngôi trường nghèo ở xã Long Trung, H.Cai Lậy, Tiền Giang. Trường có khoảng 25 giáo viên nữ thì 7 người bị nợ với tổng số tiền khoảng 1,5 tỉ đồng. Người gây nợ cũng là cô giáo của trường và là vợ của thầy Phó hiệu trưởng!

Theo Hiệu trưởng Nguyễn Văn Mười thì sự việc được phát hiện từ tháng 7.2011, lúc đó Ban giám hiệu nhận được đơn tố cáo của một số giáo viên nên đã tổ chức cuộc họp để “hòa giải” và yêu cầu cô Trương Thị Thùy Linh (người bị vỡ nợ) có biện pháp khắc phục. Tuy nhiên, cho đến nay cô Linh vẫn chưa thực hiện được cam kết trả nợ. Do vậy ngày 8.12 vừa qua nhà trường tiếp tục tổ chức cuộc họp “hòa giải” lần 2 để các giáo viên an tâm công tác”. Theo biên bản của nhà trường thì cô Linh Lan là người bị nợ nhiều nhất với 126 chỉ vàng 24k và hơn 78 triệu đồng. Ngoài ra, cô Lan còn cho cô Linh “mượn tên” để vay ngân hàng 330 triệu đồng. Tổng cộng, cô Lan bị nợ hơn 900 triệu đồng.

Đáng lưu ý là có nhiều trường hợp “cho mượn tên” để vay ngân hàng rồi bị ôm nợ, như cô Nguyễn Thị Diệu Hiền vay ngân hàng 40 triệu đồng, tiền hụi 23 triệu đồng và 1 chỉ vàng. Cô Phan Thị Thanh Trúc “mượn giùm” 180 triệu đồng, cô Thái Thị Thu Thủy vay giùm 65 triệu đồng và tiền hụi 40 triệu đồng, cô Lê Thị Kim Quyên bị nợ hơn 70 triệu đồng, cô Nguyễn Thị Báu 70 triệu đồng… Rất bức xúc vì lỡ… cho mượn tiền rồi đòi không được, cô Linh Lan cho biết ngoài tiền của cá nhân, cô còn gom thêm tiền của cha mẹ để đưa cho cô Linh. “Sau khi phát hiện cô Linh đổ nợ vào cuối năm 2010, tôi chỉ yêu cầu cô trả vốn lại thôi nhưng một năm nay không lấy được đồng nào”, cô Lan nói.

Ngày 23.12, sau khi làm việc với hiệu trưởng, thầy Đoàn Phong Phú (chồng cô Linh) đề nghị được “tâm sự” với chúng tôi vì thầy “cũng là một nạn nhân trong gia đình”. Thầy Phú nói việc vợ ông mượn tiền của các cô giáo ông không biết, đến khi đổ bể ra vào thì số nợ quá lớn, chưa kể vợ ông còn thế chấp đất để vay tiền ngân hàng. Nguyên nhân bị vỡ nợ, thầy Phú cho rằng do vợ ông làm trung gian vay tiền của các cô giáo để cho người khác vay lại rồi bị giật. Ông cũng thừa nhận khi huy động vốn, vợ ông có mua hai miếng đất cất nhà mở shop bán quần áo ở chợ Ba Dừa nhưng đã bán một căn để trả nợ. Thầy Phú nói vợ chồng ông sẽ không giật nợ, nhưng vì số tiền quá lớn nên phải trả từ từ. Chúng tôi hỏi trả từ từ chừng bao lâu? Ông nói sẽ cố gắng trả chừng… 2-3 năm!                                      

Giám đốc chiếm đoạt vé số của nhân viên

            Ngày 22.12, anh Trần Nam Phúc (công tác tại Trung tâm Khí tượng thủy văn Long An) cho biết anh đã chính thức nộp đơn tại TAND TP Tân An khởi khiện ông Trương Hữu Bình, là giám đốc của mình, để “đòi lại tờ vé số bị chiếm đoạt”.

Theo tường trình của anh Phúc, khoảng 8 giờ sáng ngày 2.12.2011, ông Học (công tác tại Chi cục Thủy lợi Long An) có tới Trung tâm Khí tượng thủy văn Long An để mua số liệu thủy văn. Tình cờ, có chị Năm Kim vào cơ quan bán vé số nên ông Học mua luôn 2 lốc (một lốc có số cuối cùng là 48 của Công ty XSKT Vĩnh Long và lốc kia có số cuối cùng 29 của Công ty XSKT Bình Dương) để tặng anh chị em có mặt tại cơ quan mỗi người 2 tờ của 2 tỉnh khác nhau. Anh Phúc nêu cụ thể: “Ông Học đã tặng lần lượt từ chú Bình, đến tôi, anh Miên, chị Dưỡng, chị Diệu mỗi người 2 tờ của 2 đài khác nhau. Tới lượt anh Thắng ngồi ở phòng bên cạnh thì hết vé có số đuôi 48 đài Vĩnh Long nên ông Học tặng cho anh Thắng 2 tờ có số đuôi 29 của đài Bình Dương, đồng thời tặng thêm cho chú Bình một tờ nữa của đài Bình Dương có số đuôi 29. Tổng cộng ông Học đã mua 15 tờ vé số, trong đó có 6 tờ của đài Vĩnh Long và 9 tờ của đài Bình Dương”.

Anh Phúc kể tiếp: “Đến khoảng 17 giờ hôm đó, khi tôi đang phụ bán phở tại nhà của chú Bình thì chú tới hỏi 2 tờ vé số được tặng lúc sáng ở đâu đưa chú… dò giùm cho! Vì trong lúc đang lở tay nên tôi bảo chú Bình thò vào túi áo lấy 2 tờ vé số giùm. Một lúc sau, chú Bình nói “vé số không trúng” rồi nhét trở lại vào túi áo của tôi tờ vé số Bình Dương. Thấy vậy, tôi nói vé không trúng còn bỏ vào đây làm gì. Thế là chú Bình lấy luôn tờ vé số đó rồi đi chỗ khác. Khoảng 30 phút sau, khi đang ngồi uống bia chung thì chú Bình mua tặng cho tôi 2 tờ vé số chưa xổ. Đến sáng hôm sau, khi tôi đang trực ở cơ quan thì chị Năm Kim (người bán vé số hôm trước) đến cho biết tờ vé có số đuôi 48 của đài Vĩnh Long trúng độc đắc và an ủi rồi. Lúc đó, chị Năm Kim cho tôi xem 2 tờ trúng giải an ủi có số 063848, còn tờ trúng đặc biệt thì có số 163848”.

Ngay lập tức, anh Phúc chạy tới nhà sếp của mình để… đòi lại tờ vé số Vĩnh Long có số đuôi 48 ngày hôm trước, nhưng ông Bình vẫn bảo “tờ vé số đó không trúng”. Anh Phúc tường trình: “Khi tôi hỏi vậy tờ vé số đó đâu rồi thì chú Bình làm ngơ rồi mặc quần áo vào và bỏ ra ngoài. Trở về cơ quan, gặp lại chú Bình tôi tiếp tục đòi lại tờ vé số thì chú Bình nói “vé số đó không trúng  và đã quăng rồi”. Đến sáng thứ hai (5.12), khi mọi người tới cơ quan thì được biết trong 6 tờ vé số có số đuôi 48 của đài Vĩnh Long được ông Học cho đều trúng giải. Trong đó, chị Dưỡng, chị Diệu, anh Miên, xác nhận đã trúng giải đặc biệt. Ông Học thì cho biết chỉ trúng giải an ủi. Tờ vé số của tôi bị chú Bình lấy. Riêng chú Bình (được cho 3 tờ, 1 tờ Vĩnh Long)  thì nói không trúng tờ nào hết”!

Thế nhưng, anh Phúc không tin và vẫn khẳng định tờ vé số của mình đã trúng giải và bị ông Bình chiếm đoạt. Do vậy, anh quyết nộp đơn khởi kiện ra tòa để đòi lại tờ vé số đã mất.                                             

Sáng qua, chúng tôi đến Trung tâm Khí tượng thủy văn Long An nhưng ông Bình đi vắng. Trao đổi qua điện thoại, ông Bình khẳng định: “Chuyện đó không có. Cần gì anh cứ đến Công an P.2 (TP Tân An) tìm hiểu vì tôi đã tường trình sự việc ở đó rồi”.

Trong khi đó thì Công an TP Tân An cho biết có nhận được đơn tố cáo của anh Trần Nam Phúc, nhưng vì đây là quan hệ dân sự nên không nhận đơn và đã hướng dẫn anh Phúc nộp đơn khởi khiện ở TAND TP Tân An.

Hát vì người nghèo!

            “Thụ phong linh mục vào năm 2005 tại giáo phận Mỹ Tho, tôi được phân công về làm việc ở các giáo xứ Chợ Bưng, Tân Hiệp và Ba Giồng. Tại các giáo xứ vùng quê này, chứng kiến nhiều cảnh đời còn nghèo khó, không ít học sinh dù rất ham học nhưng không có tiền để học, người tàn tật thiếu phương tiện đi lại… Vì vậy tôi luôn suy nghĩ phải làm điều gì đó để giúp đỡ người nghèo”. Đó là lời trần tình của linh mục JB Nguyễn Tấn Sang, cha sở của giáo xứ Ba Giồng (xã Tân Lý Đông, H.Châu Thành, Tiền Giang).

*Linh mục Nguyễn Sang.

Nhưng muốn làm từ thiện thì phải có tiền, mà linh mục (LM) thì đâu có được phép kinh doanh. Cũng không thể cứ đi xin của người này để cho người khác. Vậy là ông nghĩ ra cách dùng tiếng hát của mình để thu âm những bài thánh ca vào đĩa CD để bán, lấy tiền giúp đỡ người nghèo. Do vậy mà từ năm 2005, chương trình “Tiếng hát vì người nghèo” đã ra đời. Vì không phải là ca sĩ chuyên nghiệp nên khi thực hiện album đầu tiên cũng gặp không ít khó khăn. Điều bất ngờ là album đầu tiên với chủ đề “Dấu ấn” được phát hành 500 bản nhưng chỉ trong vòng một tuần đã bán hết. Và sau nhiều lần tái bản, album đầu tiên này đã phát hành đạt con số kỷ lục là 100.000 bản. Sau khi trừ các khoản chi phí, toàn bộ số tiền thu được từ album này được dùng để mua gạo giúp cho người nghèo ngay trong giáo xứ Ba Giồng.

Sau thành công ban đầu, tính đến nay LM Sang đã thu âm được 15 album ca nhạc với số lượng phát hành tổng cộng hơn 750.000 bản CD. Để người nghe không cảm thấy nhàm chán, ông đã làm phong phú chương trình bằng cách mời các ca sĩ Hương Lan, Giao Linh và Khánh Ly tham gia hát trong một số album. Cũng vì vậy, ngoài việc phát hành trong nước, mấy năm gần đây ông đều dành trọn 30 ngày nghỉ phép để sang Mỹ, Úc và Canada phối hợp cùng với các ca sĩ tổ chức chương trình văn nghệ và phát hành CD trong cộng đồng người Việt. Dù không nhận tiền thù lao, nhưng LM Sang cho biết khi ông sang Úc lưu diễn trong 3 tuần tại các thành phố Sydney, Melbourne, Perth và Brisbane thì các ca sĩ Hương Lan, Giao Linh và Khánh Ly đều có mặt đủ 3 tuần. Tại Mỹ, ông đã từng hát ở 6 tiểu bang như California, New Mexico, Atlanta… Tại Canada thì hát ở Montreal và Toronto. Sắp tới ông chuẩn bị lưu diễn ở Anh, Na Uy và Đan Mạch.

Việc các album được phát hành với số lượng lớn đáng ngạc nhiên như vậy, theo LM Sang thì không phải vì giọng hát hay mà còn do cách chọn nhạc. Cụ thể là trong các album không chỉ có những bài thánh ca dành cho giáo dân mà còn có cả những bài hát ca ngợi về công ơn cha mẹ như Lòng mẹ, Ơn nghĩa sinh thành, Còn thương rau đắng mọc sau hè… để phục vụ cho bà con ngoại đạo. Sinh năm 1973, tốt nghiệp ĐH Văn hóa, nhưng theo LM Sang thì sự thành công của ông là nhờ… trời cho cái giọng, đặc biệt là sự đam mê về âm nhạc. Vì vậy, ông luôn hát bằng cái hồn và trái tim của mình nên chinh phục được người nghe.

Qua hơn 6 năm miệt mài làm từ thiện bằng tiếng hát của mình, tính đến nay LM Sang đã cất được 135 căn nhà tình thương cho người nghèo, đã cấp hơn 500 suất học bổng cho học sinh nghèo từ cấp 2 đến đại học, giúp 600 xe lăn và 100 xe lắc tay cho người tàn tật ở nhiều tỉnh, thành. Gạo thì ông nói không nhớ nổi số lượng là bao nhiêu tấn, vì cứ mỗi 2 tháng thì chương trình “Tiếng hát vì người nghèo” lại đến với khoảng 500 người nghèo, không phân biệt tôn giáo. Ngay tại giáo xứ Ba Giồng, cứ vào thứ sáu mỗi tuần nhà thờ đều tổ chức nấu ăn và mang tới tận nhà cho khoảng 100 người có hoàn cảnh khó khăn, dị tật. Ngoài việc giúp mổ sáng mắt cho hơn 5.000 người già , ông còn giới thiệu cho hơn 400 trường hợp được mổ tim, đồng thời trực tiếp giúp tiền để mổ tim cho hơn 20 trường hợp.

Theo nhận xét của giám mục Giáo phận Mỹ Tho Bùi Văn Đọc thì đây là một linh mục tham gia hoạt động từ thiện tiêu biểu nhất của giáo phận. Còn LM Sang thì nói ông cảm thấy rất hạnh phúc vì chương trình “Tiếng hát vì người nghèo” trước đây ông bắt đầu một mình thì nay đã có 850 thành viên tự nguyện tham gia, đồng hành giúp người nghèo vượt qua nghèo khó.                                                                                      

Ở tù vẫn vô tư xài điện thoại!

            Mặc dù đang thụ hình bản án 14 năm tù ở Trại giam Xuyên Mộc (Bà Rịa-Vũng Tàu), vậy mà từ trong tù, Phan Cao Giang đã sử dụng điện thoại di động để lừa đảo hàng loạt vụ; trong khi theo quy định thì phạm nhân không được phép sử dụng điện thoại, kể cả các vật dụng cứng, sắc nhọn... và được khám xét kỹ trước khi vào trại giam.

*Lừa đảo qua điện thoại

Để thực hiện được hành vi lừa đảo, Phan Cao Giang khai nhận đã thuê của Cù Quốc Toàn (là phạm nhân bị giam chung phòng) 2 điện thoại di động hiệu Nokia để giả danh công an liên lạc ra bên ngoài. Mỗi lần như vậy Giang trả cho Toàn 60.000đ/giờ bằng cách mua thẻ cào nộp vào tài khoản điện thoại. Trước khi ra tay, Giang điện thoại cho bạn gái là Nguyễn Thị Thắm (ngụ ấp Bình Đức 2, xã Bình Hòa, H.Thuận An, tỉnh Bình Dương) nhờ mua báo và đọc cho y nghe thông tin về các vụ án hình sự vừa xảy ra. Từ điện thoại thuê của Toàn, Giang đã lừa lấy của Công ty CP rau quả Tiền Giang 7 triệu đồng sau khi đơn vị này bị mất trộm 400 triệu đồng, 2.502 USD, một laptop và một máy ảnh vào đêm 3.1.2011. Chỉ trong 3 tháng, Giang khai đã thuê điện thoại của Toàn khoảng 40 lần và đã trả cho Toàn 20 triệu đồng. Việc thanh toán tiền được chuyển vào tài khoản điện thoại của em ruột Toàn tên là Âm, ngụ ở Bình Phước.

Thấy “làm ăn” quá dễ dàng, Giang mua lại điện thoại Nokia của phạm nhân Nguyễn Hồng Phương với giá 2 triệu đồng và từ điện thoại này, Giang thực hiện được 2 vụ lừa ở TX Đồng Xoài (Bình Phước) và 1 vụ ở Tiền Giang. Trong đó có vụ lừa ông Huỳnh Anh Tuấn (xã Thiện Trí, H.Cái Bè, Tiền Giang) lấy 11 triệu đồng sau khi đọc báo biết ông Tuấn vừa bán heo và bị mất trộm 694 triệu đồng. Theo lời khai của Giang thì tháng 3.2011, y đã mua một điện thoại Nokia 6290 để biếu cho một cán bộ quản giáo tên là T. Nhờ vậy mà mỗi khi được ra ngoài lao động, cán bộ T. đã cho Giang mượn điện thoại để liên lạc về gia đình. Nhưng thay vì gọi cho gia đình, Giang đã sử dụng điện thoại của cán bộ T. để thực hiện thêm 2 vụ lừa đảo trên địa bàn Tiền Giang. Như trường hợp chị Tạ Thị Thu (đường Lê Thị Hồng Gấm, P6. TP Mỹ Tho): Ngày 5.4.2011, sau khi bị mất xe gắn máy Air Blade, nạn nhân còn bị lừa thêm 7 triệu đồng. Giang khai mỗi lần mượn điện thoại của cán bộ T. thì y nạp tiền vào tài khoản điện thoại từ 1 đến 2 triệu đồng, còn việc thực hiện hành vi lừa đảo thì cán bộ T. không biết.

*Và “chung, chi” tiền?!

Cũng theo lời khai của Giang thì y đã nhiều lần “chung chi” tiền cho một số cán bộ quản giáo, sau khi bị phát hiện sử dụng điện thoại trong trại giam để thực hiện hành vi lừa đảo. Cụ thể, Giang khai đã đưa cho cán bộ H. 5 triệu đồng để nhờ người này đưa lại giùm cho cán bộ L. (cấp trên của ông H.) ở Trại giam Xuyên Mộc. Lý do đưa tiền, Giang giải thích rằng do cán bộ quản giáo S. yêu cầu, vì theo cán bộ S. thì cán bộ L. đã biết việc Giang sử dụng điện thoại trong trại giam. Ngoài số tiền phạm tội mà có, Giang còn yêu cầu gia đình “chi viện” thêm để chi cho một số cán bộ. Chẳng hạn như ngày 19.4.2011 Giang mua 2 vé máy bay cho cán bộ T. về quê với số tiền 2,8 triệu đồng, thông qua một người bạn tên Tuấn Anh đang làm việc tại phi trường Tân Sơn Nhất. Ngoài 8 triệu đồng nạp vào tài khoản điện thoại di động, Giang khai còn mua tặng cho cán bộ T. một dàn máy nghe nhạc giá 3 triệu đồng, một điện thoại Nokia giá 1.390.000đ và 1 triệu đồng tiền mặt…

Đối với cán bộ S., Giang khai đã “chi” 5 triệu đồng tiền mặt, một điện thoại di động giá 1,4 triệu đồng và 3 lần nạp tiền vào tài khoản điện thoại tổng cộng 1,7 triệu đồng. Riêng cán bộ H., Giang khai đã chi 2,8 triệu đồng tiền mặt, 3 chai rượu, đồng thời điện thoại về gia đình yêu cầu chuyển vào tài khoản của cán bộ H. nhiều lần tổng cộng 10 triệu đồng. Ngoài ra, Giang còn khai đã chi tiền cho 5 cán bộ khác tổng cộng hơn 7 triệu đồng và một máy laptop hiệu Dell giá 7 triệu đồng. Chơi “xộp” hơn, Giang còn mua “tặng” cho trại giam một tivi hiệu LG giá 3,8 triệu đồng!

Đáng lưu ý, theo lời khai của Giang thì y biết rõ có 15 phạm nhân như Cu Lãnh, Khôi Đen, Hiền Lúa, Phúc Nhóc, Hùng Bắc, Lâm Bi… mỗi khi được ra ngoài lao động đã liên lạc bằng điện thoại để mua ma túy đem vào trại giam bằng cách bỏ vào ống hút ngậm trong miệng, hoặc nhét vào hậu môn để không bị cán bộ quản giáo phát hiện. Sau đó, họ đem bán lại cho các phạm nhân nghiện với giá từ 5 đến 10 triệu đồng một tép.                           

*Tù nhân Phan Cao Giang còn lừa 7 vụ khác trên địa bàn tỉnh Tiền Giang như ngày 9.11.2010, sau khi bị tạm giữ về hành vi đánh bạc thì gia đình Phan Văn Tám nhận được điện thoại của một người tự xưng là “cán bộ Công an H.Châu Thành”, nói Tám bị té đập đầu chấn thương nặng. Muốn được chăm sóc tốt thì mua thẻ cào điện thoại và nhắn mã số vào số máy 016756… 2,5 triệu đồng. Ngày 14.11.2010, sau khi gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, gia đình tài xế Cao Quốc Hiền nhận được điện thoại của một người xưng là cán bộ quản giáo Trại tạm giam Công an Tiền Giang, cho biết Hiền đập đầu vào tường tự sát. Muốn thăm hoặc nói chuyện qua điện thoại với Hiền thì nhắn mã số 8 thẻ cào điện thoại di động vào số máy 012074...

Lật lại hồ sơ cho thấy Giang có nhiều tiền án, tiền sự: Năm 1993 và 1996 đã bị Công an Q.4 và Công an Q.10 TPHCM bắt về hành vi trộm cắp tài sản. Từ năm 1997 đến năm 2006 4 lần bị phạt tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Trong đó, năm 2000 đã bị Tòa án Quân khu 7 xử phạt 8 năm tù; năm 2005 bị TAND Q.1, TP.HCM phạt 9 năm tù và ngày 30.3.2006 bị TAND TP Đà Lạt (Lâm Đồng) phạt 5 năm tù...